Aynı ürün, iki farklı kanal, iki farklı toplam maliyet. Fiyat etiketi çoğu zaman hikâyenin yalnızca başlangıcı. Kargo, yol, zaman, iade ve dürtüsel eklemeler devreye girdiğinde tablo değişir.
Aşağıda kendi başınıza uygulayabileceğiniz bir perakende online alışveriş karşılaştırması yöntemi var. Amaç, hangi kanalın "daha iyi" olduğuna genel geçer bir cevap vermek değil. Amaç, her alışveriş kararında gerçek maliyeti görmenizi sağlamak.
Tek bir ürün seçin, sepet değil. Karşılaştırmayı somutlaştırmak için önce tek kalemle başlayın. Örnek: bir spor ayakkabı, bir küçük mutfak aleti veya haftalık market listenizin sabit 10 kalemi. Karma sepetlerde neyin neye etki ettiğini göremezsiniz.
Fiyatı aynı gün ve aynı koşulda not edin. Online tarafta kargo eşiğini, kupon ve üyelik indirimini dahil edin. Fiziksel tarafta kasada uygulanan indirimi ve mağaza kartı avantajını yazın. Farklı günlerde alınan fiyatlar karşılaştırmayı bozar.
Ulaşımı paraya çevirin. Mağazaya gidiş dönüş kaç kilometre? Yakıt ve otopark tutarını yazın. Toplu taşıma kullanıyorsanız bilet tutarı. Online tarafta kargo ücreti veya ücretsiz kargo için sepete eklemek zorunda kaldığınız ekstra tutar.
Zamanı kabaca fiyatlayın. Saatlik değerinizi hesaplamak zorunda değilsiniz. Basit bir yaklaşım: aylık net gelirinizi çalıştığınız saat sayısına bölün. Sonra harcanan süreyi bu tutarla çarpın. Bu, "iki mağaza gezip 20 lira kazanmak" kararını netleştirir.
İade olasılığını ekleyin. Kıyafet, ayakkabı, mobilya gibi kategorilerde online iade oranı yüksektir. Bir ürünü iade etme ihtimalinizi yüzde olarak tahmin edin. İade sürecinin size maliyetini (kargo, süre, yeniden sipariş) bu yüzdeyle çarpın. Fiziksel mağazada deneme imkânı bu riski büyük ölçüde düşürür.
İki kanalı tabloya dökün. Bir defter sayfası yeterli.
| Kalem | Mağaza | Online |
|---|---|---|
| Etiket fiyatı | — | — |
| Ulaşım / kargo | — | — |
| Zaman karşılığı | — | — |
| İade riski | — | — |
| Plan dışı ekleme | — | — |
| Toplam | — | — |
Kategoriye göre kural yazın. Her alışverişte tablo doldurmak sürdürülebilir değil. Üç dört denemeden sonra kendi kurallarınızı çıkarın. Örnek kurallar:
Bir ay boyunca kanal bazlı kayıt tutun. Harcama takibinizde "mağaza" ve "online" etiketi kullanın. Ay sonunda hangi kanalda daha çok plan dışı harcama yaptığınızı göreceksiniz. Gider sınıflandırması yaparken bu etiket çok işe yarar.
Dürtüyü teknik olarak zorlaştırın. Online tarafta kart bilgisini kayıtlı tutmayın. Sepeti 24 saat bekletin. Mağaza tarafında liste dışına çıkmayın ve sepet yerine el sepeti kullanın. Aç karnına markete girmeyin.
Ayda bir tabloyu güncelleyin. Kargo eşikleri, üyelik ücretleri ve yakıt fiyatı değişir. Kuralınız bir kez yazılıp rafa kalkmamalı.