Gider ve Fatura

Mevsime Göre Giyim Bütçesi Planlama

Giyim, bütçede en çok "farkında olmadan" büyüyen kalemlerden biridir. Sebebi basit: kıyafet alımı çoğu zaman planlı değil, tetiklenerek yapılır. Hava soğur, dolapta uygun bir şey bulunmaz, aynı gün mağazaya gidilir. Fiyat ne olursa olsun alınır. Oysa mevsimsel giyim harcaması yılın en tahmin edilebilir giderlerinden biridir. Kışın geleceğini de yazın geleceğini de biliyoruz. Bilinen bir gideri acil gider gibi karşılamak, gereksiz para kaybettirir.

Aşağıdaki plan, tek başına uygulanabilecek şekilde kurgulandı. Kalem, kağıt ya da basit bir tablo yeterli.

Adım Adım Giyim Bütçesi Planlama

  1. Geçen bir yılın giyim harcamasını çıkarın. Banka ekstrelerinizi veya kart dökümlerinizi açın. Sadece giyim, ayakkabı ve çanta satırlarını toplayın. Çıkan sayı genelde tahmin ettiğinizden yüksektir. Bu rakam sizin başlangıç noktanız. Harcamalarınızı düzenli takip etme alışkanlığınız varsa bu adım on dakika sürer.
  2. Yıllık tutarı 12'ye bölün, ama aylık harcamayın. Diyelim yıllık giyim gideriniz belli. Bunu 12'ye bölüp her ay o kadarını kenara ayırın. Harcamayı ise mevsim geçişlerinde topluca yapın. Yani giyim, aylık bir gider değil; aylık biriktirilen, dönemsel harcanan bir kalem olarak sınıflandırılmalı. Giderleri sınıflandırarak bütçeyi optimize etme mantığı tam olarak burada işe yarar.
  3. Dolap envanteri çıkarın. Mevsim gelmeden en az 6-8 hafta önce dolabı boşaltın. Üç yığın yapın: giyiyorum, tamir/bakım gerekiyor, artık giymiyorum. "Giymiyorum" yığınını satmak ya da devretmek küçük bir ek gelir bile yaratabilir.
  4. Eksik listesi yazın, istek listesini ayrı tutun. İki kolonlu bir liste yapın. Solda gerçek eksikler: yıpranmış kışlık mont, delinmiş bot, iş için gerekli gömlek. Sağda hoşunuza gidenler. Bütçe önce sol kolonu kapatır. Sağ kolon artan parayla, sırayla alınır.
  5. Alım takvimini mevsimin dışına kaydırın. Kışlık ürünlerin en pahalı olduğu dönem kışın ilk soğuklarıdır. Yazlıkların en pahalı olduğu dönem ise ilk sıcaklar. Kalıcı çözüm: mont, kaban, bot gibi kışlık parçaları kış sonunda; mayo, keten, sandalet gibi yazlıkları yaz sonunda almak. Aynı ürün, sezon sonu indirimlerinde belirgin biçimde düşer. Bu bir yıllık geçiş dönemi gerektirir; ilk yıl karma gidersiniz, ikinci yıldan itibaren sistem oturur.
  6. Parça başına üst limit belirleyin. Listedeki her kalem için "en fazla şu kadar" yazın. Limit yoksa liste işe yaramaz. Mağazada karar vermek zorlaşır ve indirim etiketi mantığı devralır.
  7. Kullanım başına maliyeti hesaplayın. Fiyatı, tahmini kullanım sayısına bölün. Bir sezonda 60 kez giyeceğiniz bir kaban ile yılda 2 kez giyeceğiniz bir ceketin gerçek maliyeti aynı değildir. Kışlık dış giyim ve ayakkabıda daha yüksek bütçe ayırmak; tişört, iç giyim gibi hızlı yıpranan parçalarda tutumlu olmak mantıklı bir dağılımdır.
  8. 48 saat kuralı koyun. Listede olmayan bir ürünü almak istediğinizde iki gün bekleyin. İki gün sonra hâlâ aynı isteği duyuyorsanız ve bütçede yer varsa alın. Ani alımların çoğu bu süreyi geçemez.
  9. Bakım maliyetini de hesaba katın. Kuru temizleme gerektiren bir parça, etiket fiyatının üstüne yıllara yayılan bir gider ekler. Ayakkabı tabanı yenilemek, mont fermuarı değiştirmek yeni almaktan çok daha ucuzdur. Küçük bir tamir bütçesi ayırmak, giyim harcamasını uzun vadede aşağı çeker.
  10. Sezon sonunda kaydı kapatın. Mevsim bitince ne aldığınızı ve ne kadar harcadığınızı yazın. Hangi parçayı hiç giymediğinizi not edin. Bu not, gelecek yılın listesini yazarken en değerli veriniz olur.

Örnek Bir Yıllık Dağılım Mantığı

Dönem Yapılacak iş
Ocak – Şubat Kışlık dış giyim ve bot alımı (sezon sonu)
Mart – Nisan Kışlıkları bakıma verip depolamak, yazlık envanter
Temmuz – Ağustos Yazlık parçalar ve sandalet alımı (sezon sonu)
Eylül – Ekim Kışlık eksik listesi, tamirler, bütçe kontrolü

Sık Yapılan Hatalar