Bütçe, paranızın nereye gittiğini önceden kararlaştırmaktır. Karmaşık tablolara ihtiyaç yok. Bir kağıt, bir hesap makinesi ve son iki ayın hesap dökümü yeterli.
Aşağıdaki adımlar, aylık bütçe nasıl yapılır sorusuna baştan sona cevap veriyor. Sırayla uygulayın. Her adım en fazla 15 dakika sürer.
Brüt maaşı değil, elinize geçen tutarı yazın.
Geliriniz her ay değişiyorsa son üç ayın en düşüğünü esas alın. Fazlası çıkarsa bonus sayılır. Ek gelir kaynakları oluşturmayı düşünüyorsanız, bunu bütçenin dışında ayrı bir satırda takip edin.
Sabit gider, tutarı büyük ölçüde değişmeyen ve ödememe lüksünüz olmayan kalemdir.
Bu liste bütçenin iskeletidir. Düzenli faturaları ve abonelikleri kontrol altında tutmak, buradaki toplamı doğrudan düşürür.
Market, ulaşım, yakıt, dışarıda yemek, giyim, sağlık, eğlence. Bunlar kontrol edebildiğiniz kalemler.
Tahmin yaparken hafızanıza güvenmeyin. Son iki ayın kart ve banka hareketlerine bakın. Kalemleri gruplayın. Giderleri sınıflandırmak, hangi grubun bütçeyi şişirdiğini bir bakışta gösterir.
Bütçeleri en çok bozan şey, ayda bir gelmeyen ödemelerdir.
Yıllık toplamı hesaplayın, 12'ye bölün, her ay o tutarı kenara koyun. Bu para gider değil, biriken karşılıktır.
Ay sonunda artanı biriktirme fikri işlemez. Tasarrufu listenin başına, kira ile aynı sıraya koyun.
Öncelik sırası genellikle şudur:
Maaş günü otomatik talimat verin. Görmediğiniz parayı harcamazsınız.
Şimdi basit bir çıkarma yapın:
Net gelir − (sabit + değişken + yıllık karşılık + tasarruf) = 0
Sonuç sıfır olmalı. Her liranın bir görevi olsun.
| Sonuç | Ne yapmalı |
|---|---|
| Eksi çıktı | Değişken giderlerden kesin. Yetmezse sabit giderleri yeniden pazarlığa açın: abonelik, tarife, sigorta poliçesi. |
| Artı çıktı | Fazlayı boşta bırakmayın. Borç kapatma veya birikim satırına ekleyin. |
| Tam sıfır | Uygulamaya geçin. Bir ay takip edin. |
Bütçe tahmindir; takip gerçektir. İkisini yan yana koymadan öğrenemezsiniz.
İlk üç ay ayar dönemidir. Dördüncü aydan sonra rakamlar oturur.
Market gideri geçen ay 4.000 lira olduysa bu ay 2.500 olmaz. Gerçek veriyle çalışın.
20 kategorili bütçe iki hafta yaşar. 8-10 kategori yeterli. "Market" tek satır olsun, peynir ve deterjan diye ayırmayın.
Hiç eğlence, hiç kahve, hiç hediye yazmayan bütçe bir katı perhize benzer. Bozulur. Küçük ama gerçek bir keyif payı bırakın.
Harcamayı yaptığınız ayda yazın. Aksi halde borç bir ay geriden görünür ve gerçek tabloyu kaçırırsınız.
ATM'den çektiğiniz para bir yere gidiyor. Nereye gittiğini yazmazsanız bütçedeki en büyük kör noktanız burası olur.
Ortak gider varsa bütçe de ortak kurulmalı. Tek taraflı plan ilk hafta çöker.
Bütçe canlı bir belgedir. Kira artışı, yeni taksit, maaş zammı geldiğinde güncellenir.